Қытай АҚШ-тың «артқы ауласы» саналатын Латын Америкасы елдеріне ықыласын аударды
Соңғы уақытта геосаяси аренада Қытай мен АҚШ арасындағы текетірес жаңа сипат алуда. Бұл жолы ресми Бейжің Уашингтонды Кубаға қатысты ондаған жылдар бойы жалғасып келе жатқан экономикалық санкциялар мен «блокаданы» дереу тоқтатуға шақырды. Бұл мәлімдеме жай ғана дипломатиялық этикет емес, Латын Америкасындағы ықпал ету таласының айқын көрінісі іспеттеді https://10haber.net/dunya/cinden-abdye-cagri-kubaya-abluka-ve-yaptirimlari-kaldir-700991/ .
Мәселенің төркіні: Тарихи шектеулер және бүгінгі талап
Қытай Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі жасаған мәлімдемесінде АҚШ-тың Кубаға қатысты саясатын «гегемонизмнің көрінісі» деп айыптады. Қытай тарапының пайымдауынша, 60 жылдан астам уақытқа созылған эмбарго Кубаның экономикалық дамуына орасан зор кедергі келтіріп, халықтың әлеуметтік жағдайын қиындатып отыр.
Бейжіңнің бұл қадамы БҰҰ Бас Ассамблеясында Кубаға қарсы эмбаргоны айыптайтын қарардың кезекті рет қабылдануымен тұспа-тұс келді. Қытай билігі АҚШ-ты халықаралық құқық нормаларын сақтауға және егемен мемлекеттің ішкі ісіне араласуды тоқтатуға шақырды.
Сараптама: Қытай неге белсенділік танытуда?
Сарапшылар Қытайдың бұл мәлімдемесінің артында бірнеше стратегиялық мақсат жатқанын алға тартады:
1.Латын Америкасындағы ықпал: Қытай АҚШ-тың «артқы ауласы» саналатын Латын Америкасы елдерімен қарым-қатынасын нығайту арқылы Вашингтонға қысым көрсеткісі келеді.
2.Идеологиялық одақтастық: Куба мен Қытай арасындағы коммунистік идеологиялық жақындық екі елді тығыз серіктес етеді. Бейжің Гавананы қолдау арқылы өзінің адал одақтас екенін көрсетуде.
3.АҚШ-тың «санкциялық саясатына» қарсылық: Қытай өзі де АҚШ-тың технологиялық және экономикалық санкцияларына іліккендіктен, Куба мәселесін пайдалана отырып, жалпы санкциялар механизмінің тиімсіздігі мен әділетсіздігін әлемдік деңгейде көтеріп отыр.
Экономикалық зардаптар мен гуманитарлық аспект
Мақалада атап өтілгендей, Куба экономикасы қазіргі таңда энергия тапшылығы мен инфляцияның зардабын тартып отыр. Қытай тарапы АҚШ-ты Кубаны «терроризмді қолдайтын елдер» тізімінен шығаруды да талап етті. Бұл тізімде болу Кубаның халықаралық қаржы жүйесіне қол жеткізуін айтарлықтай шектейді.
Түйін
Қытайдың АҚШ-қа жасаған бұл үндеуі — екі алпауыт ел арасындағы «суық соғыс» элементтерінің бірі. Уашингтон бұл талаптарға құлақ асуы екіталай болғанымен, Бейжің осы арқылы дамушы елдердің алдында «әділдік жоқтаушысы» ретіндегі имиджін қалыптастыруды жалғастыруда. Куба мәселесі алдағы уақытта да үлкен саясаттың саудасына айнала бермек.