Еуропаға жаңа қауіп: Украина баллистикалық зымырандарға қарсы ортақ қорғаныс жүйесін құруды ұсынды
Киев пен еуропалық астаналар арасында Ресейдің баллистикалық соққыларына қарсы тұра алатын біртұтас қорғаныс жүйесін құру мәселесі қызу талқылана бастады. Президент Владимир Зеленский бұл бастаманы алдағы бір жылдың ішінде жүзеге асыруды көздеп отыр https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/ukraine-pushes-europe-build-defense-system-against-ballistic-weapons-2026-04-19/.
Баллистикалық қауіп және «Patriot» тапшылығы
Ресей армиясының Украинаның энергетикалық инфрақұрылымы мен жылу электр станцияларын жою үшін баллистикалық зымырандарды жиі қолдануы әуе қорғанысы мәселесін бірінші орынға шығарды. Қазіргі таңда бұл зымырандарды тиімді атып түсіре алатын жалғыз жүйе — америкалық Patriot. Алайда, Таяу Шығыстағы шиеленістер мен жаһандық сұраныстың артуына байланысты Patriot зымырандарының тапшылығы байқалуда.
Владимир Зеленский «Марафон» телеарнасына берген сұхбатында: «Еуропаның жеке анти-баллистикалық қорғаныс жүйесі болуы тиіс. Біз бірнеше елмен келіссөздер жүргізіп жатырмыз. Бұл өте күрделі, бірақ бір жыл ішінде шешуге болатын міндет», — деп мәлімдеді.
Еуропалық балама: SAMP/T және отандық жобалар
Бүгінде Еуропада Patriot-қа балама ретінде қарастырылатын жалғыз жүйе — француз-италиялық SAMP/T. Бірақ оның өндіріс көлемі Украинаның қажеттілігін толық өтей алмай отыр. Осыған байланысты Киев екі бағытта жұмыс істеуді ұсынды:
Бірлескен өндіріс: Украина еуропалық «Үлкен бестік» (Германия, Франция, Италия, Польша, Ұлыбритания) елдерімен зымыранға қарсы жүйелерді бірлесіп шығаруды көздейді.
Арзан баламалар: Украиналық «Fire Point» компаниясы еуропалық серіктестермен (Hensoldt, Saab, Thales) бірлесіп, құны 1 миллион доллардан аспайтын жаңа әуе қорғаныс жүйесін әзірлеуде. Бұл Patriot-тың бір зымыраны бірнеше миллион доллар тұратын қазіргі жағдайда өте тиімді шешім болмақ.
Сарапшылар не дейді?
Әскери сарапшылардың пікірінше, Украинаның бұл бастамасы тек соғыс уақытындағы қажеттілік емес, болашақ Еуропа қауіпсіздігінің де кепілі болып табылады. Еурокомиссияның Қорғаныс және ғарыш жөніндегі комиссары Андрюс Кубилюс Еуропаның зымыран өндірісін шұғыл арттыруы керектігін айтып, Польшаны бұл саладағы негізгі хабқа айналдыруды ұсынып отыр.
Сөз түйіні
Украинаның «Әуе қалқаны» жобасы — Еуропаның АҚШ-қа тәуелділігін азайтып, өз қауіпсіздігін нығайту жолындағы стратегиялық қадам болып саналады. Егер Киев пен оның еуропалық серіктестер алғашқы сынақтарды 2027 жылға дейін сәтті өткізсе, бұл аймақтағы әскери тепе-теңдікті түбегейлі өзгертуі мүмкін.