Таяу Шығыстағы әскери шиеленіс жаңа кезеңге өтті. АҚШ пен Израиль бастаған операциялар күткендей жылдам нәтиже бермей, қақтығыс біртіндеп ұзаққа созылатын қарсыласуға айналып бара жатыр.
Бастапқы есептердің орындалмауы
Сарапшылардың пікірінше, әскери операцияны жоспарлау кезінде бірнеше маңызды қателік жіберілген:
Иран билігінің тез әлсіреуіне үміт арту;
Қақтығыстың қысқа мерзімде аяқталатынын болжау;
Кең халықаралық коалицияның қалыптасуына сенім арту.
Алайда Иран өз әскери және саяси тұрақтылығын сақтап, қарсы әрекеттерін жалғастыруда.
Соғыстың созылу қаупі
Бірнеше аптаға созылған әскери әрекеттер қақтығыстың тез аяқталмайтынын көрсетті. Иран зымырандар мен дрондарды қолдана отырып, аймақтағы ықпалын сақтап отыр. Кейбір бағалаулар бойынша, Теһеран ұзақ мерзімді қарсыласуға дайын.
Бұл жағдай Дональд Трамп әкімшілігі үшін стратегиялық қиындықтар туғызуда.
Қытайдың ұстанымы
Қытай қақтығысқа қатысты әскери әрекеттерді сынға алып, Иранның егемендігін қолдайтынын мәлімдеді. Сонымен қатар, Бейжің дипломатиялық байланыстарды күшейтіп, қақтығысты келіссөздер арқылы шешуге шақыруда. Сарапшылар Қытайдың бұл ұстанымы Уашингтонның аймақтағы жоспарларын күрделендіруі мүмкін екенін айтады.
Экономикалық әсер
Ормуз бұғазы маңындағы шиеленіс әлемдік мұнай нарығына әсер етуде. Бағаның өсуі және тасымал тәуекелдерінің артуы жаһандық экономикаға қысым түсіруі мүмкін.
Болашақ сценарийлер
Сарапшылар бірнеше ықтимал бағытты атап өтеді:
Қақтығыстың ұзаққа созылуы;
Шектеулі келіссөздер арқылы бәсеңдеуі;
Әскери әрекеттердің кеңеюі.
Қазіргі таңда жағдайдың қалай өрбитіні белгісіз, алайда бұл қақтығыс халықаралық қауіпсіздік пен экономикалық тұрақтылыққа елеулі әсер етуі мүмкін.