Дрон соғысы: «Мадьярдың құстары» Ресейдің тылы мен экономикасына қалай соққы беруде?
Украина қарулы күштері соңғы апталарда Ресей аумағының терең түкпіріне соққы беруді жиілетті. Бұл операциялардың басында Ұшқышсыз ұшу аппараттары (ҰҰА) жүйесінің қолбасшысы, соғысқа дейін ірі бизнесмен болған Роберт Бровди тұр. Ол басқаратын бөлімше Ресейдің мұнай инфрақұрылымын нысанаға алып, майдандағы жауынгерлердің моральдық рухын түсіруді көздейді. Бровдидің BBC-ге берген сұхбаты Украинаның жаңа соғыс стратегиясының құпияларын ашты https://www.bbc.com/russian/articles/cn0w0pvljzyo.
1. 2000 шақырымдық «тынышсыз тыл»
Роберт Бровдидің айтуынша, қазіргі уақытта Украина шығарған дрондар Ресей аумағының 1500-2000 шақырым тереңдігіне еркін жете алады. Бұл дегеніміз — Ресейдің еуропалық бөлігіндегі кез келген стратегиялық нысан Украинаның «құстары» үшін қолжетімді нысанаға айналды.
«Бұрын Ресейдің ішкері аймақтары тыныш тыл саналатын болса, енді олай емес. Біз соғысты олардың өз аумағына ауыстырдық. Олар да соғыстың зардабын сезінуі тиіс», — дейді Бровди. Украина президенті Владимир Зеленский де бұл соққылардың Мәскеу үшін «өте ауыр» екенін, Ресейдің энергетикалық секторына миллиардтаған доллар шығын келтіргенін растап отыр.
2. Мұнай — «қанды доллардың» көзі
Украина дрондарының басты нысанасы — мұнай өңдеу зауыттары (МӨЗ) мен терминалдар. Бровди бұл әрекеттің себебін анық түсіндіреді: «Путин табиғи ресурстарды сатып, оны бізге қарсы қолданылатын зымырандар мен дрондарға айналдыратын „қанды доллар“ жинап отыр. Сондықтан МӨЗ-дер — заңды әскери нысана. Олар міндетті түрде жойылуы тиіс».
Мысал ретінде Туапсе қаласындағы мұнай терминалына жасалған соққыларды келтіруге болады. Бұл шабуылдар Ресейдің экспорттық әлеуетін ғана емес, жергілікті халықтың психологиялық жағдайын да шатқаяқтатты.
3. «Адам шығынының жоспары»: Соғыстың қатал есебі
Роберт Бровди басқаратын бөлімше Украина армиясының небәрі 2%-ын құраса да, олар майдандағы барлық жойылған нысаналардың үштен біріне жауапты. Оның үстіне, бөлімшенің жеке құрам шығыны жылына 1%-дан да аспайды.
Командирдің алдына қойған мақсаты қатал: айына 30 мыңнан астам ресейлік әскериді жою. Бұл — Ресейдің бір айда әскерге шақыратын адам санымен тең. «Егер біз оларды өлтірмесек, олар бізді өлтіреді. Бұл — ұлт ретінде аман қалудың жолы», — дейді ол. Әрбір соққы мен өлім видеокамераға тіркеліп, нақты уақыт режимінде базаға енгізіледі.
4. Моральдық соққы және «брожение»
Бровдидің тағы бір мақсаты — Ресей қоғамында соғысқа деген күмән тудыру. Соңғы видеоларда Туапсе тұрғындарының «БПЛА-лар ұшып жүр, бәрін қиратып жатыр, бұдан былай қалай өмір сүреміз?» деп жылаған сәттері тарап жатыр. Украиналық командир бұл «шок факторының» Ресей ішіндегі саяси тұрақсыздыққа (брожение) алып келетініне сенеді.
Сараптама: Бизнесменнен «Мадьярға» дейін
Роберт Бровдидің тағдыры — қазіргі Украинаның бейнесі. Соғысқа дейін өнер туындыларын жинайтын, Christy's аукциондарына қатысатын ауқатты астық саудагері бүгінде жерасты бункерінде отырып, технологиялық соғысты жүргізіп отыр. Ол алғашқы дронды балаларына сыйлық ретінде алған болса, бүгінде сол «ойыншықтар» әлемдегі ең жойқын қаруға айналды.
Мәселенің анығы
«Мадьярдың құстары» жүргізіп жатқан соғыс — бұл тек физикалық қирату емес, бұл — ресурстар мен моральдық төзімділіктің шайқасы. Бровдидің стратегиясы Украинаға адам күші жетіспейтін тұста технология арқылы тепе-теңдікті сақтауға мүмкіндік беріп отыр. Ресейдің терең тылындағы өрттер мен майдандағы үлкен шығындар Кремльдің «жеңіс туралы» мәлімдемелерін жоққа шығарудың ең тиімді құралына айналды.
Сөз түйіні: Технология соғыс алаңын өзгертті. Енді «тыныш жер» жоқ. Роберт Бровди сияқты командирлердің арқасында Украина соғыстың бағасын Ресейдің әрбір азаматы сезінетіндей деңгейге жеткізді.