Трамп құтқару операциясын Ирандағы соғыстың беделін арттыруға пайдаланды
УАШИНГТОН — АҚШ Президенті Дональд Трамп Иран аспанында атып түсірілген америка ұшқышын құтқару операциясын өзінің сайлауалды науқаны мен Ирандағы танымал емес соғыстың беделін арттыру үшін шебер пайдаланып қалмашы. Reuters агенттігінің мәліметінше, бұл оқиға Ақ үй үшін стратегиялық маңызы бар «имидждік жеңіске» айналдыhttps://www.reuters.com/business/media-telecom/trump-seizes-rescue-downed-airman-recast-unpopular-iran-war-2026-04-06/ .
Операцияның егжей-тегжейі: Тау арасындағы 48 сағат
Өткен сенбі күні Иранның әуе қорғанысы жүйесі АҚШ-тың F-15EX Eagle II жойғыш ұшағын атып түсірген болатын. Нәтижесінде ұшағы атып түсірілген тәжірибелі полковник ұшқыш — жау тылына, Загрос таулы аймағына қонды.
Құтқару сәті: Екі тәулікке созылған іздеу-құтқару шарасына АҚШ-тың арнайы жасағы (Navy SEALs) мен заманауи ұшқышсыз ұшу аппараттар қатысып, осы операция кезінде Иранның радиолокациялық жүйелерін басатын «стелс» технологиялары қолданылды.
Қақтығыс: Құтқару тобы ұшқышты жау тылынан алып кету кезінде Иранның шекаралық күзетімен қысқа мерзімді атыс орын алып, құдай сәтін салғанда америка тарабынан шығын болған жоқ.
Трамптың риторикасы: «Күш арқылы бейбітшілік»
Президент Трамп бұл жаңалықты ресми мәлімдеме жасау үшін ғана емес, соғысқа деген халықтың теріс көзқарасын өзгерту үшін де пайдаланды. Ол ұшқышты аман қалуын АҚШ әскери күшінің құдіреті ретінде сипаттады. Трамп Огайодағы жақтастарымен кездесуде: «Бұл тек бір адамды құтқару емес. Бұл — Американың ешқашан берілмейтінінің символы. Біз Иран режиміне біздің жігіттерге тиісудің бағасы қандай болатынын көрсеттік», — деді.
Сарапшылардың пікірі: Неліктен бұл маңызды?
Саясаттанушылар бұл жағдайды 1980 жылғы «Бүркіт тырнағы» (Eagle Claw) операциясының сәтсіздігімен салыстырады. Трамп осы жолғы сәттілікті Джимми Картердің қателіктерімен (тарихи контекст ретінде) салыстыра отырып, өзін «жеңімпаз көшбасшы» ретінде көрсетуге тырысуда.
АҚШ жұртшылығының соғысты қолдау деңгейі 34% аралығында қылаң берсе, Президенттің рейтингі 41%-ға дейін құлдырады.
Экономикалық және геосаяси салдары
Бұл оқиға тек әскери жетістік емес, сонымен бірге үлкен саяси қысым құралына айналды:
Мұнай бағасы: Ирандағы шиеленістің ушығуы Brent маркалы мұнайдың бағасын барреліне 120 доллардан асырып жіберді.
Ультиматум: Трамп бұл сәтті пайдаланып, Иранға Ормуз бұғазын толықтай ашу туралы қатаң талап қойды. Кері жағдайда Тегеранның мұнай өңдеу зауыттарын жоюға уәде берді.
Сөз түйіні
Трамп үшін бұл «сәтті құтқару» — алдағы сайлауда дем беретін маңызды оқиға. Алайда, сыншылар бір ұшқыштың аман қалуы мыңдаған сарбаздың өмірін қатерге тігіп жатқан Ирандағы соғыстың стратегиялық қателіктерін жасырып жаба алмайтынын айтады.