«Медиация институты дамып келеді»

Құқықтық саясатты іске асыру мен құқықтық мәдениетті қалыптастыру – бір-бірімен тығыз байланысты ұғымдар. Мемлекет заңдарды қабылдап, орындауды қамтамасыз етсе, азаматтар құқықтық мәдениетке ие болып, сол заңдарды құрметтейді. Бұл өз кезегінде әділетті, тұрақты және дамыған қоғам құруға негіз болады.

Заңгер Жандос Тұяқовтың айтуынша, елімізде құқықтық саясатты іске асыру мен құқықтық мәдениетті арттыру бағытында бірқатар нақты шаралар жүзеге асырылып жатыр. Әйтсе де ол судьялардың тәуелсіздігіне ерекше назар аудару қажеттігін атап өтті.

— Жалпы құқықтық саясатты іске асыру мен құқықтық мәдениетті қалыптастыруға келетін болсақ, «Ашық үкімет», eGov порталы сияқты жобалар халықтың кезек күту мәселесін шешуге үлкен мүмкіндік берді. Бұл бағытта тағы да көптеген шараларды атап өтуге болады.
Ал құқық қорғау органдарын реформалауға келсек, қазіргі уақытта полиция қызметін сервистік модельге көшіру, судьялардың тәуелсіздігін арттыру бойынша жұмыстар жүргізілуде. Дегенмен, менің ойымша, судьялардың тәуелсіздігіне әлі де ерекше көңіл бөлу қажет.

Білім беру саласына қатысты да бірқатар өзгерістер енгізілгені белгілі. Алайда, бұл сала жүйелі түрде дамытуды әлі де талап етеді. Мысалы, әлеуметтік желілерде ұлттық құндылықтарды насихаттау, жастар арасында құқықтық сауаттылықты арттыру маңызды.

Тағы бір айта кетерлік жетістік – медиация институтының дамуы. Бұл халық үшін қолайлы әрі тиімді әдіс. Егер азаматтар дауды сотқа жеткізбей өзара келісімге келсе, төленген баж салығы қайтарылады. Бұл сома талап-арыздың көлеміне байланысты. Осы бағытта медиация қарқынды дамып келеді.

— Барлығымызға белгілі, Қылмыстық кодекстің 273-бабы бойынша қоғамдық орындарда немесе әуежайларда терроризм туралы жалған ақпарат таратқандар қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Алайда, істі болған азаматтардың көбі «Қалжыңдадым», «Мен бұған байланысты жауапкершілік бар екенін білмедім» деп ақталады. Осыған байланысты мемлекет деңгейінде құқықтық сауаттылықты арттыру үшін бейнероликтер мен түсіндірме материалдар әзірлеу қажет, – дейді Жандос Тұяқов.

Жалпы құқықтық мемлекет құру жолында құқықтық саясат пен құқықтық мәдениеттің рөлі айрықша. Өйткені заң үстемдігі сақталмайынша, әділ қоғам орнату мүмкін емес. Құқықтық саясат – мемлекеттің заң шығару, құқық қолдану, сот жүйесін жетілдіру және құқық тәртібін нығайту бағытындағы қызметі. Оның негізгі мақсаты – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғап, әділ сот төрелігін қамтамасыз ету, заңнаманы заман талабына сай жетілдіру болу керек.