Мәскеу мен Бейжің: Геосаяси тепе-теңдік іздеген стратегиялық одақ
Ресей президенті Владимир Путиннің Қытайға жасаған ресми сапары әлемдік саяси аренадағы күштер тепе-теңдігінің жаңа кезеңін айқындап берді. Кремль бұл сапарды «екіжақты қарым-қатынастардың тарихи шыңы» деп бағалап, Батыстың санкциялық қысымы жағдайында Бейжіңмен байланысты нығайтудың стратегиялық маңызына тоқталды https://www.hurriyet.com.tr/dunya/cin-ziyareti-oncesi-kremlinden-dikkat-ceken-aciklama-43176537.
Экономикалық арқау және энергетикалық серіктестік
Сапардың басты өзегі — экономикалық қауіпсіздік. Ресей үшін Қытай тек ірі инвестор ғана емес, сонымен бірге орыс энергия ресурстарының (мұнай мен газ) негізгі өткізу нарығына айналды. Тауар айналымының рекордтық көрсеткіштерге жетуі және есеп айырысуда ұлттық валюталарға көшу — қос мемлекеттің доллар үстемдігінен алшақтауға деген ортақ ұмтылысын көрсетеді.
«Көпполярлы әлем» концепциясы
Мәскеу мен Бейжіңнің саяси риторикасы бір арнада тоғысып отыр. Екі ел де АҚШ бастаған «бірполярлы әлем» жүйесіне қарсы екенін ашық мәлімдеді. Кремль өкілдерінің айтуынша, бұл одақ үшінші елдерге қарсы бағытталмаған, бірақ жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылықты сақтау үшін қажетті фактор.
Сарапшылар пайымы: Кімге тиімді?
Батыс сарапшылары бұл жақындасуды «мүдделер некесі» деп сипаттаса, Ресей жағы мұны тең құқылы серіктестік деп санайды. Дегенмен, Ресей экономикасының Қытайға тәуелділігінің артуы туралы мәселе де күн тәртібінен түскен жоқ. Бейжің үшін бұл серіктестік — Ресейдің арзан шикізатына қол жеткізу және АҚШ-пен текетіресте сенімді тыл қалыптастыру мүмкіндігі.
Түйін
Путиннің Қытайға сапары — Мәскеудің «Шығысқа бет бұру» саясатының сәтті жүзеге асып жатқанының көрінісі. Бұл сапардың нәтижелері тек екі ел арасындағы байланысты ғана емес, сонымен бірге Еуразия кеңістігіндегі жаңа геосаяси архитектураның құрылуын тездетеді.
Қысқа мерзімді перспективада бұл одақ Ресейге санкциялардан аман қалуға көмектессе, ұзақ мерзімді кезеңде аймақтағы Қытайдың ықпалын түбегейлі күшейте түспек.
