,
Солтүстік Корея: «Мәдени экспансияға» – өлім жазасы
Оңтүстік Кореяның Бірігу министрлігі жариялаған соңғы есеп әлем жұртшылығының жағасын ұстатты. Пхеньян билігі шетелдік фильмдер мен сериалдарды тамашалаған азаматтарына, тіпті жастарға да қатаң жаза қолдануды үдеткен. Бұл — жабық елдің ішкі мәдениетін «оңтүстіктің уынан» қорғауға бағытталған соңғы шарасы ма?
Идеологиялық майдан: Сериал үшін өлім
10Haber басылымы таратқан мәліметтерге сүйенсек, Солтүстік Кореяда 2020 жылы қабылданған «Реакциялық идеология мен мәдениеттен бас тарту туралы» заң өз күшіне толық енген https://10haber.net/dunya/raporu-yayinlandi-kuzey-kore-lideri-yabanci-dizi-izleyeni-idam-ediyor-698949/. Есепте келтірілген сұмдық деректердің бірі — Оңтүстік Кореяның сериалдарын (K-drama) көргені және таратқаны үшін 22 жастағы жігіттің көпшілік алдында атылуы.
Бұл оқиға Пхеньянның шетелдік ақпарат ағынынан қаншалықты қорықатынын көрсетеді. Ким Чен Ын режимі үшін Оңтүстік Кореяның мәдениеті — жай ғана ойын-сауық емес, елдің ішкі тұтастығына қауіп төндіретін «психологиялық қару».
Бақылаудың жаңа деңгейі
Мақалада айтылғандай, билік тек бейнетаспаларды ғана емес, азаматтардың өмір салтын да қатаң қадағалай бастаған:
Сырт келбетке тыйым: Батыс стиліндегі киімдер, джинсы шалбарлар және шашты ашық түске бояу «капиталистік сарқыншақ» ретінде қудаланады.
Тілдік тазалық: Оңтүстік Кореяға тән диалектілер мен сөз тіркестерін қолдану (мысалы, «oppa» немесе үйлену тойына қатысты терминдер) мемлекетке қарсы әрекет деп танылуы мүмкін.
Технологиялық цензура: Смартфондар мен компьютерлер мемлекеттік бағдарламалар арқылы үнемі тексеріліп, рұқсат етілмеген контент ізделеді.
Бұл қатыгездіктің артында не тұр?
Сарапшылардың пікірінше, Солтүстік Кореядағы жазалау шараларының күшеюі ел ішіндегі жастардың санасы өзгеріп жатқанының белгісі. Шетелдік мәдениетке қол жеткізген жастар Пхеньян насихаты мен шынайы өмірдің арасындағы алшақтықты көре бастады. Бұл режимнің негізін шайқалтуы мүмкін болғандықтан, билік «үрей туғызу» арқылы халықты бағындыру тактикасына көшкен.
Геосаяси контекст
Адам құқықтары туралы бұл есептің жариялануы Солтүстік Кореяның Ресеймен әскери ынтымақтастығы артып, Оңтүстікпен қарым-қатынасы мүлдем үзілген тұсқа сәйкес келіп отыр. Ким Чен Ын Оңтүстік Кореяны «басты жау» деп ресми түрде жариялағаннан кейін, сол елдің мәдениетін тұтыну енді «дұшпанға көмектесу» ретінде қарастырылады.
Түйін:
Солтүстік Кореядағы бұл жағдай — ХХІ ғасырдағы цифрлық оқшауланудың ең шектен шыққан түрі. Пхеньянның өз халқын әлемдік ақпараттық кеңістіктен күшпен ажырату әрекеті қаншалықты ұзаққа баратыны белгісіз. Алайда, тарих көрсеткендей, мәдениет пен ақпарат ағынын темір тормен шектеу — тек уақытша ғана шешім.
