«Бітімгершілік бастама – Қазақстанның бейбітсүйгіш ел екенін көрсетті»

Былтырдан бері еліміздің әскерилері бітімгершілік мақсатпен Ливан, Сирия, Иордания және Израиль шекарасында орналасқан Голан жотасында қызмет атқаруда. Жалпы, Қазақстан 2023 жылдан бастап әртүрлі аймақтарда бітімгершілік миссияларға қатысып келеді.

Халықаралық сарапшы Нұрболат Нышанбайдың айтуынша, бітімгершілік қызмет еліміздің халықаралық имиджіне оң әсер етіп қана қоймай, әскерилердің тәжірибе жинауына да мүмкіндік береді.

– Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері медиаторлық қызмет пен бітімгершілік миссияда ТМД және Орталық Азия мемлекеттері арасында белсенділік танытып келе жатқан елдердің бірі. Бітімгершілік қызметтің екі негізгі мақсатын атап өтуге болады. Біріншісі – мемлекеттің жағымды халықаралық бейнесін қалыптастыру, екіншісі – әскери тәжірибе жинау. Қақтығыс аймағында болған әскерилер барған елден мол тәжірибе жинап қайтады. Себебі біздің әскер ол жақта Қазақстанның атынан емес, БҰҰ туының астында қызмет етеді, – дейді ол.

Сарапшының айтуынша, Қазақстан 2024 жылдан бастап Голан жотасына бітімгершілік әскер жіберіп отыр. Бұл күштер БҰҰ мандаты аясында Ливан, Сирия, Иордания және Израиль арасындағы шиеленісті аймақта қызмет атқарады. Бұған дейін қазақстандық бітімгерлер Сахарада, Ливанда және Африкадағы Кот-д’Ивуар секілді елдерде болған.

– Қазақстан бітімгершілік миссияны сыртқы саясаттың бір бөлігі ретінде қарайды. Бұған Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ жұмысына белсенді қатысуы және тұңғыш Президенттің ОБСЕ саммитін өткізуі дәлел бола алады. Бітімгершілік бастамалар – Қазақстанның бейбітсүйгіш мемлекет екенін айқын көрсетеді, – деп атап өтті Нұрболат Нышанбай.

Қауіпсіздік мәселесі
Бітімгершілік миссия соғыс аймағында өтетіндіктен, қауіп-қатер де жоқ емес.

– Соңғы 4-5 жылда бітімгершілік миссияларда түрлі ауруға шалдығу немесе қаза табу деңгейі шамамен 3-5 пайызды құрады. Бұл көрсеткіш тек бітімгерлік емес, жалпы әскери қызметке тән стандарт деңгейде. БҰҰ әскерлері тікелей ұрысқа қатыспайды, көбіне бейтарап аймақтардағы азаматтарды қорғаумен айналысады, – дейді сарапшы.

Оның сөзінше, бітімгерлік қызметке әскерилер ерікті түрде барады. Оларға жақсы жалақы мен басқа да артықшылықтар қарастырылған. Сонымен қатар, бітімгерлер Қорғаныс министрлігіне емес, Сыртқы істер министрлігіне бағынатын жоба аясында қызмет етеді. Швейцария, Канада, Жапония және Оңтүстік Корея секілді елдер де әлемдік тұрақтылықты сақтау үшін бітімгершілік әскерлерін жібереді.

– Бұл – жаһандық дипломатияның маңызды бөлігі, – деп қорытындылады Нұрболат Нышанбай.